Importance of most frequent needs of the disabled in shaping areas of support in public health. Part. II. Disability as a consequence of dysfunction in the state of health disrupting daily functioning based on selected health and socio-demographic characteristics – interdisciplinary problems in the domain of public health
More details
Hide details
Chair and Department of Epidemiology and Clinical Research Methodology, Medical University, Lublin, Poland
Department of Paediatric Endocrinology and Diabetology with Endocrine – Metabolic Laboratory, Medical University, Lublin, Poland
Department of Cardiology Medical University, Lublin, Poland
Institute of Rural Heath, Lublin, Poland
Medical Institute, Jan Grodek State University, Sanok, Poland
Irena Dorota Karwat   

Medical Institute, Jan Grodek State University, Sanok, Poland
Ann Agric Environ Med. 2022;29(4):489–501
The disabled are a group with heterogeneous structure of causes and needs. Assessment of these causes and needs requires prospective studies in order to use the results within public health actions, indispensable for pursuing the challenges of sustained development. The aim of the study was determination of the problems and needs of the disabled in various areas of their functioning, according to such characteristics as: gender, age, causes of disability, place of residence, level of education, formal status of disability, and socio-economic standard.

Material and methods:
The examined population were 676 disabled aged from 19–98, including 56.4% of females, and 43,6% of males; rural inhabitants constituted 38.0%. The study was conducted by the method of purposive sampling, using the following research tools: the Disability Questionnaire, and the Scientific-Research Protocol. Statistical analyses were performed by means of the statistical package IBM SPSS Statistics v. 27; the p values p<0.05 were considered statistically significant.

The most frequently occurring problems were material difficulties, lack of rehabilitation in the place of residence, hindered access to a physician, difficulties with settling official matters, loneliness, too infrequent contacts with the family, negative attitudes of the local community towards disability, and family disagreements. Some of these problems were significantly more frequent among rural inhabitants.

The majority of the problems hindering daily life of the disabled fell within social rather than medical categories. Age, level of education, degree of disability, legal status, and material standard were most frequent determinants of the occurrence of health and social problems according to the place of residence.

Lalonde M. A new perspective on the health of Canadians. Ottawa, ON: Minister of Supply and Services Canada. Retrieved from Public Health Agency of Canada website: 1974.
Acheson D. Public health in England. The report of the committee of inquiry into the future development of the public health function. London, HMSO, 1988. In: Marks L, Hunter DJ, Alderslader. Strengthening Public Health Capacity and Services in Europe. A Concept Paper. World Health Organization, Regional Office for Europe, 2011: p. 9–14. http://
Barnes C. The social model of disability: Valuable or irrelevant? In: Handbook of disability studies. Watson N, Roulstone A, Thomas C, editors. London: Routlege; 2012.
Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions. Union of Equality: Strategy for the Rights of Persons with Disabilities 2021–2030. European Commission, Brussels, 3.3.2021 COM(2021) 101 final 3.3.2021.
Twardowski A. Społeczny model niepełnosprawności – analiza krytyczna. Studia Edukacyjne. 2018;48:97–114.
Diagnoza potrzeb osób z niepełnosprawnością w kontekście modyfikacji istniejących i zaproponowania nowych instrumentów włączenia społecznego. Aktywni niepełnosprawni – narzędzia wsparcia samodzielności osób niepełnosprawnych. Raport zbiorczy: Koperska A, Koperski Ł, Sarnecka J, Franczak M, Dziółka M. PFRON: Puszczykowo; 2021.4.
Glen S. “Benjamini-Hochberg Procedure” From Elementary Statistics for the rest of us.
Kołłątaj B, Kołłątaj WP, Panasiuk L, et al. Importance of most frequent needs of the disabled in shaping areas of support in public health. Part 1. Analysis of selected demographic and social characteristics of the disabled with consideration of the causes of body dysfunction, legal disability status, and selected characteristics of the state of health. Ann Agric Environ Med. 2021;28(4):692–704. doi:
International Classification of Functioning, Disability and Health: ICF. World Health Organization, Geneva; 2001.
Szulc P. Bariery w życiu codziennym i ich wpływ na jakość życia osób z niepełnosprawnościami. Przegląd Krytyczny 2021;3(2):51–64.
Osoba niepełnosprawna aktywnym uczestnikiem życia społecznego i zawodowego. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach funduszu społecznego. ROPS, Rzeszów; 2014.
O’Young B, Gosney J, Ahn C. The Concept and Epidemiology of Disability. Phys Med Rehabil Clin N Am. 2019 Nov;30(4):697–707. doi: 10.1016/j.pmr.2019.07.012.
Global Burden of Disease (GBD):
Kołłątaj B, Gorczyca R, Kołłątaj W, et al. Meeting needs for rehabilitation equipment and home adjustments among the disabled in their life environment. Ann Agric Environ Med. 2015;22(3):504–512.
Badanie potrzeb osób niepełnosprawnych. Raport końcowy. PFRON, Badania Społeczne Marzena Sochańska-Kawiecka, 18 maja; 2017.
Waltz M, Schippers A. Politically disabled: barriers and facilitating factors affecting people with disabilities in political life within the European Union. Disability Soc. 2021; 36:4:517–540. doi: 10.1080/09687599.2020.1751075.
Rzempowska J. Socjomedyczne aspekty funkcjonowania młodych osób niepełnosprawnych w środowisku wiejskim. Rozprawa doktorska. Uniwersytet Medyczny im Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań; 2011.
Acces to Care for Rural People with Disabilities Toolkit. Module 1: Introduction to Access to Care for Rural People with Disabilities. NORC Walsh Center for Rural Health in partnership with the Rural Health Information Hub, December; 2016.
Giedrojć M. Niepełnosprawność w Polsce w wymiarze politycznym i społecznym. Analiza wybranych zagadnień. Warszawa: Difin; 2020.
Żyta A. Sytuacja rodzinna osób z niepełnosprawnością a Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych. Niepełnosprawność. Dyskursy Pedagogiki Specjalnej. 2018;30:50–64.
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dziennik Ustaw. DzU 2021.0.573, tj. Akt obowiązujący. Wersja od: 10 marca 2022r. do: 31 grudnia 2022r.
Gąciarz B. Polscy niepełnosprawni. W kierunku nowego modelu polityki społecznej. In: Gąciarz B, Rudnicki S, editors. Od kompleksowej diagnozy do nowego modelu polityki społecznej. AGH: Kraków; 2014. p. 377–391.
Ustawa z dnia 9 maja 1991r. o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych. DzU Nr 46, poz. 201, ze zm.
Gąciarz B. Przemyśleć niepełnosprawność na nowo. Od instytucji państwa opiekuńczego do integracji i aktywizacji społecznej. Studia Socjologiczne. 2014;2(213):15–42.
Kowalczyk A. Bezrobocie a niepełnosprawność. Rehabilitacja zawodowa jako przejaw aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych – wybrane zagadnienia. Zeszyty naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego. 2017;97:48–59.
Mikołajczyk A. Dostępność usług opieki zdrowotnej dla osób z niepełnosprawnościami. Analiza i zalecenia. Warszawa: Biuletyn Rzecznika Praw Obywatelskich; 2020,3.
Godycki-Cwirko M, Panasiuk L, Brotons C, et al. Perception of preventive care and readiness for lifestyle change in rural and urban patients in Poland: a questionnaire study. Ann Agric Environ Med. 2017;24(4):732–738.
Rekomendacje dla Polski Komitetu ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami. Rzecznik Praw Obywatelskich, 10.09.2021.
Ustawa z dnia 9 maja 2018r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających osoby o znacznym stopnie niepełnosprawności. DzU z 2018r. poz. 932.
Ustawa z dnia 19 lipca 2019r. o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. DzU z 2019 r. poz. 1062.
Strzelecka I, Zieliński A. Rola pielęgniarki środowiskowej w opiece nad pacjentami w podstawowej opiece zdrowotnej. Probl Pielęg. 2012;20(1):60–63.
Guz E, Kaczoruk M, Brodowicz-Król M, et al. Social and economic benefits of secondary prevention of arterial hypertension. Ann Agric and Environ Med. 2021;28(2):319–325.
Cipora E, Konieczny M, Karwat ID, et al. Satisfaction with life among women with breast cancer – selected demographic and social factors. Ann Agric and Environ Med. 2018;25(2):314–319.
Rogers S, Thrasher A, Miao Y, et al. Discrimination in healthcare settings is associated with disability in older adults: health and retirement study, 2008–2012. J Gen Intern Med. 2015;30:1413–1420. doi: 10.1007/s11606-015-3233-6.
Jackson SE, Hackett RA, Steptoe A. Associations between age discrimination and health and wellbeing: cross-sectional and prospective analysis of the English Longitudinal Study of Ageing. Lancet Public Health. 2019 Apr;4(4):e200-e208. doi: 10.1016/S2468-2667(19)30035-0. PMID:30954145.
Dixon AR, Adams LB, Ma T. Perceived healthcare discrimination and well-being among older adults in the United States and Brazil. SSM Popul Health. 2022 May 5;18:101113. doi: 10.1016/j.ssmph.2022.101113. PMID: 35664925; PMCID: PMC9160820.
Sydor M, Krauss A, Krauss H. Risk analysis for operating active wheelchairs in non-urban settings. Ann Agric and Environ Med. 2017;24(3):532–536.
Macdonald SJ, Deacon L, Nixon J, et al. ‘The invisible enemy’: disability, loneliness and isolation; 2018.
Żuk M. Autonomia – sposób na samotność. Analiza doświadczania samotności osób z niepełnosprawnością narządu ruchu. Wiad Lek. 2019; LXXII(9), (Pt I):1633–1640.
Winczewski P. Wybrane aspekty osamotnienia osób niepełnosprawnych ruchowo. Forum Oświata. 2014;1(51):129–145.
Świtoń A, Wnuk A. Samotność w obliczu niepełnosprawności osób starszych. Geriatria. 2015;9:243–249.
Friedman C. Family Members of People with Disabilities’ Explicit and Implicit Disability Attitudes. Rehabil Psychol. 2019 May;64(2):203–211.doi: 10.1037/rep0000265. Epub 2019 Feb 28.
Disability and Health Promotion. Disability and Health Information for People with Disabilities. Centers for Disease Control and Prevention. Page last reviewed: September 16, 2020, CDC 24/7: Saving Lives. Protecting People.
Leahy A, Ferri D. The right to participate in cultural life of persons with disabilities in Europe: Where is the paradigm shift? Eur J Disability Res. 2022:1–25. ISSN 18750672.
Lin S, Xie W, Han S, et al. Social Interaction Patterns of the Disabled People in Asymmetric Social Dilemmas. Front Psychol. 19 September 2018, Sec. Decision Neuroscience
Partycipation of Organisations of Persons with Disabilities in Development Programmes and Policies. IDA Global Survey Initial Report; 2019.
Cianciara D, Wysocki MJ. Zdrowie publiczne, nauka, sztuka poprawy zdrowia populacji oraz jakości życia ludzi. In: Nie ma zdrowia bez badań w dziedzinie zdrowia publicznego. Cianciara D, editor. Warszawa: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny (NIZP PZH – PIB); 2014 p. 15–29.
Krahn GL, Klein Walker D, Correa-De-Araujo R. Persons With Disabilities as an Unrecognized Health Disparity Population. Am J Public Health. 2015 April; 105(Suppl 2): S198-S206. Published online 2015 April. doi: 10.2105/AJPH.2014.302182.
Berghs MJ, Atkin KM, Graham HM, et al. Implications for public health research of models and theories of disability: a scoping study and evidence synthesis. Published (online): White Rose Research Online, 29 July 2016.
Winslow CEA. The untilled fields of public health. Science NS. 1920;51:22–33. Quote for: CEA Winsl59ow. The evolution and significance of the modern public health campain. New Haven: Yale University Press; 1923.
Sectoral Qualifications Framework for Public Health (SQF PH). Cianciara D, editor. Warsaw: © 2020 Instytut Badań Edukacyjnych; 2020. ISBN 978-83-66612-56-3.
World report on disability (2011). Genewa: ©Health World Organization, The World Bank; 2014.
Convention on the Rights of Persons with Disabilities (CRPD). United Nations, Department of Economic and Social Affairs Disability. 6 May, 2022.